SEZGIN BOYNIK

Teoricien dhe studiues i bazuar në Helsinki dhe Prizren. Ai është themelues dhe kryeredaktor i Rab-Rab Press dhe anëtar i "Pykës", hapësirë e sapohapur për eksperimente në Prizren. Sezgin e ka përfunduar doktoraturën e tij në kinemanë jugosllave "Vala e Zezë". Është bashkërecensent i veprës "Nacionalizmi dhe Arti Bashkëkohor: Lexuesi Kritik (MM & Exit, 2007), "Historia e Punk-it dhe Underground-it në Turqi (BAS, 2008), "Zhurma pas Babelit: Gjuha e papërmbajtur"¤ (Spector Books, 2015, me Minna Henriksson).
Publikimet e fundit të Sezginit përfshijnë Në Barkun e Bishës: Projekti i Nju Jorkut për Artin dhe Gjuhën, Pranvera Verbale e Mbështjellur: Mjetet e Gjuhës së Leninit, Komunizmi i Xhezit të Lirë, Drapri i Sintaksës dhe Çekiçi i Tautologjisë: Poezia Konkrete dhe Pamore në Jugosllavi, 1968 - 1983.

Ai aktualisht është duke punuar në një projekt të përkthimit të dramës 'zaum' të Ilya Zdanevich Yanko-s, Krul Albanskaya [Kaçurrelja Shqiptare] dhe në përkthimin e librit të Karel Teige, Tregu i Artit, që do të botohet në bashkëpunim me Contradictions Journal me seli në Pragë.
(www.rabrab.fi)

Shënimet:

1

Ç’SHKRUANTE «S.ZORA» PËR SHFRYTËZIMIN E KOSOVARËVE NGA BORGJEZIA?

Fshatari, shkruante «Socialisticka zora» më 7 nëntor të vitit 1920, «duhet të dijë se në Kosovë ka të bëjë me një pushtet kriminelësh që dëshirojnë të jetojnë si parazitë.» A ka dëshmi më të madhe, pyeti ai organ komunist për Kosovë dhe Magedoninë, sesa disa persona kanë ardhur në këtë anë pa një dinar dhe pas gjashtë muajsh kanë bërë pasuri aq të madhe saqë mund ti japin vajzat e tyre me disa qinda mijëra dinarë pajë.

«Në kushtet e sundimit më të egër dhe të plackitjes publike në koloninë jugosllave (kështu i quan «Socialistiçka zora» Kosovën dhe Magedoninë) erdhën tani ministrat e tashëm dhe të djeshëm, pikërisht para zgjedhjeve, për tu dhënë premtime varfanjakëve të këtyre anëve, derisa tua marrin votat, pastaj po këta katilë do ti hipin përsëri në kurriz popullit.

Dhe kështu — shkruante më tej «S.zora», varfanjakët e fshatrave të rrënuara të kësaj ane do të dinë dhe duhet të dinë se kujt do tia japin votat.» «Borgjezisë i duket se popullsia e këtyre anëve, vazhdonte «Socialistiçka zora», i ka harruar qëndrimet brutale dhe zullumet e bëra prej vitit 1912 deri më sot dhe po llogarit që me heqjen e propagandës komuniste me grushte të vrazhda policore, t’ia vjedhë votat popullit».

_

WHAT DID «S.DAWN» WRITE ABOUT THE EXPLOITATION OF KOSOVARS BY THE BOURGEOISIE?

The peasant, wrote Socijalistička Zora [Socialist Dawn] on November 7, 1920, «should know that in Kosovo it is about a state of criminals who want to live like parasites.» Is there a bigger evidence, this communist newspaper asks about Kosovo and Macedonia, than the fact that a few people have come to this side without a dinar and after six months have made such a fortune that they can give their daughters with several hundred thousand dinars the dowry.

«In the conditions of the most brutal rule and public plunder in the Yugoslav colony
(this is how «Socialist Dawn» refers to Kosovo and Macedonia) the ministers of today and yesterday came, just before the elections, to give promises to the poor of these parts, until they get their votes, then these same vicious people will ride again at the expense of the people. And so - wrote further «S.dawn», the poor of the ruined villages of this side will know and must know to whom they will give their votes».

«It seems to the bourgeoisie that the population of these parts, continued further the «Socialist Dawn», has forgotten the brutal attitudes and atrocities committed from 1912 until today and is counting that by removing the communist propaganda with a police baton, to steal the votes of the people».

This is from the Rilindja newspaper published on 9th of December, 1988, in Prishtina. This short entry published in serials of “little encyclopedia” is about the pre-history of Yugoslav Communist Party, established in 1919. Socijalisticka Zora, or Socialist Dawn, was published in Serbian language in Skopje as a weekly of YKP, covering mostly the socialist activities in Kosovo and Macedonia. It published over a hundred numbers in 1919 and 1920. During 1920, dozens of numbers were published in Turkish language with Arabic letters as Sosyalist Fecri. The impact of the newspaper was so big that YKP enjoyed unprecedented popularity among Albanian and Turkish population in local and parliamentary elections. The issues of Socijalisticka Zora is a single most important document reflecting on genuine inter-nationalism of leftist movements in Kosovo and Macedonia.
It is an anomaly to read a little note on Socialist Dawn in the year when nationalist ideologies took over socialist perspective. Was it a mere curiosity, a belated note, misplaced historical reminder, or a radical gesture of recalling the bright moments of modernism? Whatever the case, in the same entry, there is also a small note on historical almanac, giving info, among others, on the third congress of Yugoslav Communist Party held in Belgrade in 1923. This was when YKP started to acknowledge the “national” question as one of its main agendas.
In the late eighties when these notes appeared in Rilindja, Albanians in Kosovo were experiencing the everyday humiliation and oppression, and the labour exploitation was reaching the levels before the Second World War. In other words, Kosovo was becoming once more a “colony” of Yugoslavia. Kosovars opposed this reaction and backwardness with the symbolic values of socialist modernism. As every symbolic gesture, it dies out together with institutions giving them a moral legitimacy. Nevertheless, it is always good to remember them; either as symbols, values, institutions, modernities, or socialisms.

1

Kjo është nga ditari i dytë, ndërsa titulli thotë: "Llausha, mbrëmë, në orën 6 pasdite". Ditari i dytë përfshin fytyra më të njohura, imazhe të tmerrshme të dhunës dhe terrorit, shënime të errëta, dokumente të trazirave dhe shtypjes së tyre, por edhe fletushka të partive dhe një fletushkë të Liberalëve të Rinj të Kosovës për "Partinë Liberale" të tyre në një të verdhë e të kaltër të përjetshme. Fotografia e prerë e Llaushës, një fshat në verilindje të Kosovës, është deklaratë poetike. Është imazh i dykuptimtë që nuk dokumenton asgjë specifike, por gjithçka në këtë imazh është dëshmi e krimit, e një rruge që s'të shpie askund. E gjithë pesha e rëndë e viteve të nëntëdhjeta është distiluar në këtë turbullirë gri të errët.